هنر آشغال

شبه هنرمند

در دهه شصت بود که بسیاری از دست‌اندرکاران موسیقی ایران از کشور مهاجرت کردند و در شهر لس آنجلس امریکا ساکن شدند و اقدام به تهیه و تولید موسیقی کردند که بعنوان ابزاری برای تبلیغ مدرنیته در کشور بود که از آنها بعنوان خوانندگان لس آنجلسی یاد می‌شد و بعدها در اواسط دهه هفتاد نیز موسیقی پاپ به تقلید از موسیقی لس انجلسی و توسط تعدادی از خوانندگان داخلی با صدور مجوز شکل گرفت. این هنرمندان هیچ سنخیتی با فرهنگ و جامعه ایران نداشته و در واقع آنها متعلق به جامعه غربی و با تقلید از موسیقی و فرهنگ آنها فعالیت میکردند که مورد انتقاد بسیاری از هنرمندان از جمله رپکن ها بودند. بعنوان مثال گروه بلک کتس که رضا پیشرو آنها را دیس کرده بود.

غلامحسین ساعدی از آنها به عنوان شبه هنرمندانی نام میبرد که به صورت سرطانی در تمام فرهنگ و هنر کشور ریشه میدوانند و هدفشان این است هنر راستین و هنرمندان واقعی را با گردوخاکی که میکنند در پرده استتار نگه دارند و آنها را زاییده سانسور و ممیزی می‌دانست. امروزه نیز اینگونه هنرمندان در تمام سبک ها وجود دارند با این تفاوت که آنها متعلق به فرهنگ رسمی کشور هستند. فرهنگ رسمی آنجایی است که تمام قوانین به درستی انجام میشود و عدالت برقرار است و جامعه ای در ظاهر شاد و رو به پیشرفت داریم و حتی آزادی بیان و آزادی های فردی کاملا وجود دارد. اکثر آنها با اینکه میدانند واقعیت جامعه چیست و زیر پوست شهر چه خبر است اما در خدمت بازار موسیقی فعالیت میکنند. در واقع آنها تاجرانی هستند که از وضعیت موجود کمال استفاده را میبرند تا منفعت بیشتری عایدشان شود.

از نظر نویسنده امروزه این افراد بعنوان مثال در موسیقی مانند موسیقی پاپ نه از نظر فرمی و نه از نظر مضمون هیچ خلاقیتی نداشته و فقط دلقک هایی هستند که طبق تمرینات و آموزش هایی که داشتند برای لحظاتی به سرگرم کردن مردم می‌پردازند (البته احتمالا دلقک ها میتوانند هنرمندانی بهتر و به معنای واقعی آن باشند) و چون‌ مطابق ایدئولوژی حاکم عمل میکنند و تبلیغات فراوان و حمایت خواهند شد چشم و گوش مخاطبان زیادی را به خود مشغول کرده و تاثیر گذار خواهند بود و حتی این جریان موجب نگاه اعتباری مخاطبان به خود شخص هنرمند میشود بی توجه به کار و در واقع هنر او، اعتباری که همان طور که بیان شد اکثر آنها از تبلیغات یا حاشیه سازی و رابطه ها و … بدست آورده اند. این موضوع تا جایی پیش میرود و آنقدر او را معتبر خواهند دید که از او بت و قهرمان می‌سازند و تا زمانی که فرد در بازار است حال هر اثری با هر کیفیتی تولید کند قابل تقدیر است. در چنین شرایطی معیار ارزش افراد بر اساس پول تعیین میشود و ارزش های انسانی نابود خواهد شد و در آخر مردم با بها دادن به آنها موجب بالا رفتن ارزش آنها میشوند و درمقابل هنر واقعی را ناچیز شمرده و عرصه را بر هنرمندان مستقل و متعهد تنگ میکنند.
بر آتش درون خود هیمه باش نه بر اجاق این دکان داران

هنر خاکستری
افرادی نیز خود را بین فرهنگ رسمی و غیر رسمی کشور قرار می‌دهند و در حقیقت ایجاد یک فضای خاکستری میکنند که هم سو با هر دو طرف فعالیت میکنند. آنها در ظاهر رسالت هنری خود را انجام میدهند اما در واقع خواسته یا ناخواسته در سیستم محدود شده و به تبلیغ آن می‌پردازند. در این زمینه میتوان حمید صفت را نام برد که در ظاهر موسیقی زیرزمینی و معترض را اجرا میکند و خود را جزئی از آن میداند اما در واقعیت تبلیغ کننده و تثبیت کننده وضع موجود است و به این ترتیب توانسته شهرت زیادی برای خود کسب کند.

تعصب مانع رشد هنر

زمانی که نیما یوشیج اولین منظومه شعر نو را سرود توسط شاعران و کسانی که پیرو شعر سنتی و قدیمی بودند مورد انتقاد و تخریب ها و واکنش های تندی قرار گرفت. بعدها شاملو در حمایت از شعر نو صحبت هایی کرد و قوانین و مقررات شعر قدیم را کلیشه ای دانست که دچار تکرار شده است، حتی به موسیقی سنتی نیز انتقادهایی را وارد کرد که محدود به چند دستگاه موسیقی است که نمیتوان خلاقیتی در آن ایجاد کرد. به هر حال همواره هنرهای نو و جدید ابتدا مورد انتقاد و تمسخر قرار گرفته اما بعدها توانسته تاثیرات خوبی بر جای بگذارد.

رپ فارسی در زمانی که موسیقی روز نتوانست بایدها و نبایدهای اجتماعی را بازگو کند بعنوان فرم جدید رواج یافت و بار ناکامی رسانه های دیگر را به دوش کشید. اما با گذشت زمان و جذب مخاطب، دچار تغییر ماهیت شده و به سمت بازارگرمی و عامه پسندی رفت. تعصب مخاطبان رپفارسی نسبت به فرم ها و سبک های قدیمی آن و موضوعاتی که در آن سنت شده باعث تکراری شدن و تا حدودی ناکارآمدی این سبک موسیقی شده است.

موسیقی آلترناتیو که چند سالی هست توسط تعداد کمی از رپکن ها اجرا میشود با خلاقیت ها و نوآوری هایی که داشته توانسته زبان جدید و موثری را برای ارتباط با مخاطبان خود ابداع کند، هر چند مورد مقبولیت مخاطبان و هنرمندان زیادی که طرفدار رپ با همان فرم های قدیمی هستند قرار نگرفته است. به هر حال تلاش رپکن ها در ارائه فرم های جدید و همچنین آگاهی مخاطبان و دوری از تعصبات و سنت ها میتواند تغییرات مثبتی را در رپ فارسی ایجاد کند.

 

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s